ابن ابى الحديد معتزلى دانشمند ديگر معروف سنى در گذشتهء سال 655 يا 656 ه - كه به تفصيل از وى سخن خواهيم گفت ، و آن مرد بزرگ علم و ادب و تاريخ و كلام را به مناسبت شرحى كه بر نهج البلاغه نوشته است خواهيم شناخت ، در مقدمه جلد يكم شرح نهج البلاغه ضمن بيوگرافى مؤلف آن سيد رضى مىنويسد : « پدرش نقيب « 5 » ابو احمد ، در دولت بنى عباس و دولت آل بويه ، داراى مقامى بس بزرگ بود ، و به « طاهر ذو المناقب » ملقب گرديد . بهاء الدولهء ديلمى او را « طاهر اوحد » مىخواند ( يعنى پاك سرشت يگانه ) او پنج بار عهده دار مناصب نقابت طالبيان شد ، و در حالى كه آن را به عهده داشت ، و نابينا شده بود ، از دنيا رفت . ابو احمد در سن 97 سالگى وفات يافت . زيرا ولادتش سنهء 304 هجرى بود ، و در سال 400 درگذشت . سيد رضى مدت عمر او را در قصيده‌اى كه در مرثيه‌اش سرود ، آورده است . نقيب ابو احمد نخست در خانه‌اش دفن شد ، سپس جنازهء او را به مشهد امام حسين عليه السلام ( كربلا ) منتقل ساختند . او ميان خلفا و سلاطين آل بويه و امراى حمدانى سوريه و ديگران به قصد حل و فصل قضاياى كشورى و ميانجىگرى ، بارها به سفارت رفت . اقداماتش هميشه موفقيت آميز ، و نقابتش با ميمنت ، و مردى با مهابت و بزرگ منش بود . دست به اصلاح كار مشكلى نزد جز اين كه آن را به انجام رسانيد ، و با سفارت نيكو ، و همت عالى ، و حسن تدبير ، و ميانجى گريش به آن انتظام بخشيد . عضد الدوله ديلمى كه كار او را مهم مىدانست ، و تحملش را براى خود خطرناك مىپنداشت ، هنگامى كه وارد عراق شد ، او را دستگير ساخت و به قلعه فارس فرستاد . ابو احمد در قلعه فارس زندانى بود تا اين كه عضد الدوله درگذشت و پسرش شرف الدوله او را آزاد نمود ، و با خود به بغداد آورد . « 6 » در توضيح يك جمله از سخن ابن ابى الحديد بايد گفت طاهر ذو المناقب چنان كه گفتيم تمام مناصب خود را به فرزندش سيد رضى واگذار كرد ، هر چند باز هم آن را به عهده گرفت ولى تا آخر عمر آن را به عهده نداشت ، عضد الدوله گذشته از طاهر ذو المناقب ، برادرش ابو عبد الله بن موسى ، و محمد بن عمر علوى شخصيت بزرگ شيعه در كوفه ، و ابو محمد قاضى القضاة بغداد ، و ابو نصر خوانشاذ را نيز در همان سال يعنى سنه 369 دستگير و به قلعه شيراز تبعيد و در آنجا زندانى نمود و اموالشان را مصادره كرده .

--> ( 5 ) معنى نقابت و تاريخچه آن را آنجا كه از مناصب سيد رضى سخن به ميان مىآيد شرح خواهيم داد . به طور مختصر نقيب يعنى سرپرست كليه سادات دودمان ابو طالب . ( 6 ) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد معتزلى - چاپ مصر جلد اول صفحه 31 .